اثر ابطال رأی داوری بر صلاحیت عام محاکم در رسیدگی به ماهیت دعوا»

 تحلیل و بررسی:پاسخ بیشتر قوانین ملی کشورها به این سوال، این است که پس از ابطال رأی داوری در دادگاه، طرفین باید برای حل و فصل اختلافشان به دادگاه صالح مراجعه کنند و دیگر نمیتوانند بدون تراضی مجدد، به داوری رجوع کنند. برای مثال میتوان به ماده ۸۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی ایتالیا (با اصلاحات سال ۲۰۰۶) و همچنین ماده ۱۴۹۳ قانون آیین دادرسی مدنی فرانسه (با اصلاحات سال ۲۰۱۱) اشاره کرد. همین پاسخ در تبصره ماده ۴۹۱ قانون آیین دادرسی مدنی ایران نیز تکرار شده است که مقرر میدارد: «در مواردی که ارجاع امر به داوری از طریق دادگاه نبوده است و رأی داور باطل گردد، رسیدگی به دعوا در دادگاه با تقدیم دادخواست به عمل خواهد آمد»؛ در تفسیر این ماده نیز گفته شده است: «بنابراین با چشمپوشی از علت بطلان رأی داوری، رجوع دوباره به مرجع داوری پیشبینی نشده است و مدعی حق باید در دادگاه صالح دعوایی تمام عیار اقامه نماید» (عبداله شمس، «آیین دادرسی مدنی: جلد سوم»، انتشارات دراک، ۱۳۹۰، شماره ۱۲۰۷)؛ همچنین در تکمیل این دیدگاه، گفته شده است که: «اگر رأی داور ابطال شود، طرفین در این وضعیت، با ناامید شدن از داوری، انتظار تکرار این فرآیند را ندارند و توسل به دادگاه را خواستارند. این انتظار مشروع و متعارف را باید حمایت نمود و بیشتر از آنچه که اقتضای داوری و خواست طرفین است، بر آنها و قراردادشان تحمیل نکرد. ضمن این